ON AIR

ON AIR

05-May-2017

Geçen hafta, Afro-Amerikalıların “self-determination” kavramına değindik, bu hafta da bu süreçle paralel ilerleyen bağımsız eğitim mücadelesi ve ABD eğitim sistemine getirdikleri eleştirilere bakacağız. Afro-Amerikalıların özgürlük ve insan hakları mücadelesinin güçlü bir ayağını oluşturan hip hop kültürü, dizinin önceki kısımlarında belirttiğimiz gibi 70’lerde kuzey eyaletlerinin büyük şehirlerinde ortaya çıktı. Hip hop, hem bir isyanı hem farklı tarihsel mücadelelerden aldıkları ilhamı barındırıyordu ve içinde barındırdığı rap müziğinin yanı sıra geniş bir kültürü ifade ediyordu.

Hip hop içerisinde bağımsız bir eğitim istenci, Afro-Amerikalılar’ın “self determination” istekleriyle aynı tarihe denk geldi. ABD’nin 18. ve 19. yüzyılda, esaret sistemi içinde yasaklayıcı ve engelleyici yasaya rağmen eğitimlerini ve eğitim sistemlerini kurabildiler. Baskılaycı ve kimi zaman kırbaç ve dayak cezaları gibi uygulamalarla karşılaştılar. Buna rağmen, sağlıklı bir eğitim alabilmek ve bunu sürdürebilmek için uğraş verdiler. Afro-Amerikalıların eğitimleri konusunda araştırmaları olan Stephen Haymes, esir Afro-Amerikalıların varoluşsal bir eğitim felsefesi ve direnişini her şeye rağmen yaratabildiğini belirtir. Ayrıca Afro Amerikalılar sadece kendi eğitim sistemlerini yaratmakla kalmayıp, kendi komünitelerini “seçilmiş insan grubu” olarak görmüşlerdir. Esaret yıllarından sonra da, kendi eğitimlerini beyazlarınkinden ayrı tutmaya devem etmişlerdir.

Afro-Amerikalılar, yaşadıkları tüm zorluklara rağmen, siyahilere has özel okullardan, Sabbath okullarından 1960’lardaki özgürlükçü okullara ve daha sonra bugüne ulaşan siyahi bağımsız okullara uzanan bir eğitim sistemi izlediler ve bu okulların varlığını devam ettirebildiler.
W.E.B Du Bois, Carter G. Woodson ve Anna Julia Cooper Afro-Amerikan eğitim modelinde adları öne çıkan isimlerdi. Siyahilerin yaşamlarına, eğitimlerine ve sosyal mücadelelerine değindiği kitabı “Mis-education of the Negro”da G. Woodson, siyahilerin kendi kültür, dil ve eğitim sistemlerini ve müfredatlarını yaratmak yerine beyazların eğitim modelini uyguladıkları için zihinsel olarak “esir kaldıklarını” düşünüyordu. Woodson ayrıca, Afro-Amerikalıların eğitim konusunda pragmatic ve katı eleştirel bir tutum sergilemeleri ve kendi kültürlerinden beslenmeleri gerektiğini hatırlatırdı.

1970’li yılların sonuna doğru hip hop sanatçıları ABD eğitim sistemini eleştiren söylemlerde bulundu ve devlet okullarının yanlış eğitim sürdürdüğünü ve yanlış bilgi aktardığını savundular. Bu isimlerin arasında KRS-One, ABD eğitim sistemine getirdiği katı eleştirileri ile öne çıktı. Siyahiler için, Amerikalıların eğitim sisteminden ayrı, bağımsız bir eğitim modelinin gerekliliğinden bahsediyordu.  Bununla beraber ders kitaplarında ve sınıflarda siyahiler hakkında doğru ve tarafsız bilgiler verilmeliydi. KRS-One’ın bu mücadelelerden dolayı lakabı “Teacha”dır . KRS-One Amerikan eğitim sistemini ve işlenen ders müfredatlarını fazla “Eurocentric” (Batı kültürünün ön plana çıkarıldığı) olmakla suçluyordu. Batı merkezli bir eğitim anlayışı olduğu için de dünyadaki ezilen grupların hikayelerine ve mücadelelerine hiç yer verilmediğinden bahsediyordu.

KRS-One sadece eleştirmekle kalmıyordu; kendi jenerasyonu için siyahilerin tarihini doğru bir biçimde yaymak için “eğitmenliği” de üstleniyordu.

“Size kimse Benjamin Banneker ve Granille Woodie’yi anlatmadı, anlatmayacak. Louis Latimer, Edison’un fikirlerini ilerleten adamdı. Charles Drew pek çok ilacın üretilmesinde rol oynadı. Garret Morgan trafik lambalarını üreten isimdi ve daha bir çok isim tarihe sayısız katkı sağladı.”

KRS-One’ın bağımsız, özgür eğitimi savunma mücadelesi yeni jenerasyon hip hop’çuları da etkiledi. Washington doğumlu Ishues da, siyahi eğitim sistemini ve öğretilerini yeni jenerasyona taşıyan isimlerden biri olarak görülüyordu. Ishues’un albümü 2004’te çıkan albümü “Reality Flow” otobiyografik, politik ve tarihsel ögeler barındırıyordu. Ishues albümünün yanı sıra söylemleri ile de bu konulara dikkat çekiyordu. “Sokakların rapper”ı sıfatıyla Ishues, kendini “eğitmen” olarak gören isimlerdendi. Ona göre, gerçek ne kadar acı ve dayanılmaz olursa olsun açık ve tarafsız bir biçimde insanlara anlatılmalıydı. “Reality Flow” albümündeki “In Game” parçası, eğitim konularına ve okul kavramına saldırıyordu:

“Bana okulda öğretilen ve gösterilen tek şey propaganda ve İsa’nın çarmıhtaki resimleriydi. Bana öğrettiğiniz her şeyi aşağılıyorum ve sizleri de aynı şekilde aşağılayacağım!”

Ishues gibi bu konuya eğilen bir başka isim ise Dead Prez grubuydu. “They Schools” şarkılarında siyahi özgürlük mücadelesinin eğitim sorununa ve Afro Amerikalı çocukların yaşadıkları sorunlara değiniyordu.

“Okullar bir *** öğretmiyor, benim insanımın özgürlüğe ihtiyacı var ve bunun için elimizden ne geliyorsa yapıyoruz. Okullar bizim hayatta kalmamız için gerekli şeyleri öğretmiyor. Onların (beyazların) okulları eğitim vermiyor, tek yaptıkları yalanları gerçek gibi sunmak.”

..gibi sözler şarkılarının büyük bölümünde yer alıyordu. Şarkılarında sadece okulları ve sistemi eleştirmekle kalmayıp Afro-Amerikalıların eğitim konusunda kendi kontrollerini kendilerinin alabileceğini öğütlüyordu.

Bu isimlerden başka eğitim alanındaki söylemleri ile Nas de öne çıkan bir isim oldu. İlk albümü “Illmatic”, son albümü “Street’s Disciple” bu konuda öne çıkan albümlerdi ve bu albümler aracılığıyla Nas sözleriyle bir öğretmen görevi görüyordu. Bu anlamda en popüler şarkısı “I Know I Can”di.

Nas bu şarkısı ile Afro-Amerikan gençliğine zengin Afrika hikayelerini anlatıyordu ve bu kültürel bu zenginliğe değiniyordu. Bununla birlikte gençleri, hayatta gerçekten bir şeyler başarabileceklerine inandırıyordu. Sözlerinde şunlar geçiyordu:

“Read more, learn more, change the globe.” (Daha fazla oku, daha fazla öğren ve dünyayı değiştir.)

“Ghetto children, do your thing”. (Ghetto gençleri, işinizi yapın)

“Hold your head up, little man, you’re a king.” (Kafanı kaldır küçük adam, sen bir kralsın)

Her ne kadar hip hop komünitesi eğitim alanında büyük bir yenilik ve değişim yaratamasa da Afro-Amerikalılara kendilerini eğitme, eğitimin öneminin farkına varma anlamında önemli bir adım attırdı. KRS-One, Ishues, Nas, Dead Prez gibi isimler özgürlük mücadelesinin her adımında söz sahibi oldukları gibi eğitim anlamında da seslerini yükselten isimlerden oldu.